دسامبر ۱۹۴۳

نامهٔ مثلثیِ جبهه

پست صحرایی

در جبهه پاکت‌نامه کم بود، برای همین نامه‌ها را مثلثی تا می‌کردند و نشانی را مستقیم روی خودشان می‌نوشتند. تمبر هم لازم نبود. در هر خانه‌ای چشم‌به‌راهِ این «مثلث‌ها» بودند، مهم‌ترین رشتهٔ پیوند جبهه و خانواده. بسیاری از آن‌ها هنوز در خانواده‌ها نگهداری می‌شوند.

نامه را از برگ دفتر تا می‌زدند: اول دو گوشه، بعد یک بار دیگر، و نوکش را به داخل می‌بردند و سه‌گوشی درست می‌شد. سانسور هر نامه را بازبینی می‌کرد، پس سربازان نمی‌نوشتند یگانشان کجاست. در عوض از مهم‌ترین چیز می‌نوشتند: «زنده‌ام، سالمم، دشمن را می‌زنیم» و خواهش می‌کردند مراقب خود و بچه‌ها باشند.

هولناک‌ترین چیز برای خانواده این بود که به جای سه‌گوش، پاکتی رسمی برسد: خبر جان‌باختن. برای همین هر نامه را چشم‌انتظار می‌ماندند و آن‌قدر می‌خواندند که سطرهایش پاک می‌شد.